Together for better architecture. Close contact with students, artists, and architects characterises the company culture at DEKKAP.They contribute their creativity, flexibility, and their abstract, analytical thinking to the development department of the company.
Top

BETONUN TARİHÇESİ

UHPC terimi, Ultra Y├╝ksek Performansl─▒ Elyaf Takviyeli Beton anlam─▒na gelir. Bu terim, her kelimenin ger├žek anlam─▒n─▒n ├Âtesinde gizlenen ve somut teknolojik altyap─▒ya dayal─▒ olarak daha fazla a├ž─▒klama gerektiren ├že┼čitli ├Âzellikleri ve teknolojileri kapsar. Bu makalede, UHPC’nin do─ču┼čuyla sonu├žlanan s├╝rekli s├╝recin geni┼č bir perspektifini ve bu terimin ger├žekte ne anlama geldi─činin bir tan─▒m─▒n─▒ sunmaya ├žal─▒┼č─▒yoruz. Geleneksel betonun UHPC’ye d├Ân├╝┼čmesinin yolu ve nedenleri, UHPC’yi anlamaya ba┼člamak i├žin atmam─▒z gereken ilk ad─▒md─▒r.

Betonun tarihi Roma ─░mparatorlu─ču’na kadar uzansa da g├╝n├╝m├╝zde kullan─▒lan modern betonun tarihinin, Joseph Aspdin’in Portland ├žimentosu adl─▒ bir malzemeyi patentlemesi ile 1824 y─▒l─▒nda ba┼člad─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Kalsine edilmi┼č ve ince par├žac─▒klar halinde ├Â─č├╝t├╝lm├╝┼č belirli bir oranda kire├žta┼č─▒, kil ve di─čer minerallerin kar─▒┼č─▒m─▒ndan olu┼čuyordu. Bu ├žimentonun ├žak─▒l, tu─čla tozu, kum, k─▒rma ta┼č veya di─čer agregalarla kar─▒┼čt─▒r─▒larak ┼čimdi beton dedi─čimiz ┼čeyi ├╝retmesi uzun s├╝rmedi.

Betonun m├╝hendis uygulamalar─▒nda kullan─▒lmas─▒yla ilgili temel sorunlar, d├╝┼č├╝k ├žekme mukavemeti ve malzemenin s├╝neklik eksikli─či ile ilgiliydi. 19. y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda ara┼čt─▒rmac─▒lar, beton kar─▒┼č─▒m─▒na metalik bir takviye ekleyerek bu sorunlar─▒n k─▒smen ├ž├Âz├╝lebilece─čini fark ettiler. Muhtemelen g├╝n├╝m├╝zde ‘betonarme’ olarak bilinen ┼čey, 1849 y─▒l─▒nda b├╝y├╝k saks─▒lara ├želik ├žubuklar─▒n bir k─▒sm─▒ndan olu┼čan demir donat─▒ ekleyen Frans─▒z bah├ž─▒van Joseph Monier ile ba┼člam─▒┼čt─▒r. 1853, hala ayakta.

Bu uygulamada duvarlar─▒ tek par├ža halinde tutmak ve betona mukavemet kazand─▒rmak yerine hacim kazand─▒rmak i├žin ├želik kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Daha sonra ├želik ├žubuklarla betonarme kullanman─▒n ana avantajlar─▒, esas olarak Monier ve Hennebique taraf─▒ndan kiri┼čler, borular, kaz─▒klar ve d├Â┼čeme plakalar─▒ i├žin ├že┼čitli patentli in┼čaat y├Ântemlerinin geli┼čtirilmesiyle g├Âsterildi. G├╝n├╝m├╝z yap─▒ teknolojisinin temelleri bu geli┼čmelerle at─▒lm─▒┼čt─▒r. 19. y├╝zy─▒lda ├želi─čin betonla birle┼čmesi, 20. y├╝zy─▒l─▒n m├╝kemmel yap─▒ malzemesi olan betonun geli┼čmesini sa─člam─▒┼čt─▒r.

Bilim adamlar─▒ ve m├╝hendisler, 20. y├╝zy─▒l boyunca beton teknolojisini ve tasar─▒m─▒n─▒ geli┼čtirmeye odakland─▒lar. Bu s├╝re zarf─▒nda beton matrisin ├Âzellikleri de d├╝zeldi: Ancak beton ve betonarme ile ilgili baz─▒ sorunlar devam etti. Bunlar a─č─▒rl─▒k, d├╝┼č├╝k ├žekme/bas─▒n├ž dayan─▒m─▒, y├╝ksek a─č─▒rl─▒k/dayan─▒m oran─▒, zay─▒f hacimsel kararl─▒l─▒k, zay─▒f tokluk ve yetersiz tokluktur.

Bilim adamlar─▒ ve m├╝hendisler betondaki bu eksiklikleri gidermek i├žin ├žok ├žal─▒┼čt─▒lar ve bunu k─▒smen de olsa ba┼čard─▒lar.
Nas─▒l?

Artan bas─▒n├ž dayan─▒m─▒
Kar─▒┼č─▒ma lif ekleme
Betondaki partik├╝l yo─čunlu─čunu optimize ederek.
Beton bas─▒n├ž dayan─▒m─▒n─▒ art─▒rma yar─▒┼č─▒, ├žekme dayan─▒m─▒, kesme dayan─▒m─▒ veya ba─č dayan─▒m─▒ gibi di─čer ├Âzellikleri de art─▒rd─▒─č─▒ i├žin 20. y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda ba┼člad─▒. 1980’lerde, y├╝ksek dayan─▒ml─▒ beton ├╝retmenin yolu, d├╝┼č├╝k su-ba─člay─▒c─▒ oranlar─▒, agrega par├žac─▒klar─▒n─▒n ├Âzel se├žimi ve s─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒ ve su azalt─▒c─▒ katk─▒ maddeleri ile bilinir hale geldi. O zaman, d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndaki ara┼čt─▒rmac─▒lar, s─▒ras─▒yla Y├╝ksek Mukavemetli Beton ve Y├╝ksek Performansl─▒ Beton anlam─▒na gelen HSC ve HPC terimlerini ortaya ├ž─▒kard─▒lar. Y├╝ksek Dayan─▒ml─▒ Beton terimi, karakteristik bas─▒n├ž dayan─▒m─▒ 50 ile 120 MPa aras─▒nda olan bir betonu ifade eder; Y├╝ksek Performansl─▒ Beton terimi, geli┼čtirilmi┼č dayan─▒kl─▒l─▒k ├Âzelliklerine sahip HSC’yi i├žeriyordu.

Bununla birlikte, bas─▒n├ž dayan─▒m─▒ ne kadar y├╝ksek olursa, matris o kadar k─▒r─▒lgan hale gelir. Bu, kar─▒┼č─▒ma lif eklenerek ├ž├Âz├╝lebilen betonda istenmeyen bir etkidir. 1970’lerin ba┼č─▒nda, Fiber Takviyeli Beton (FRC) terimi ilk olarak fiber ┼čekli, en-boy oran─▒, miktar─▒ veya kullan─▒lan malzemeden ba─č─▒ms─▒z olarak herhangi bir fiber donat─▒ tipine sahip bir betona at─▒fta bulunmak i├žin kullan─▒ld─▒. O zamandan beri, farkl─▒ lif t├╝rleri (┼čekil, en boy oran─▒, malzeme t├╝r├╝) ve miktarlar─▒ ile ilgilenen ve lif kullan─▒m─▒n─▒n ├žekme mukavemetini, s├╝nekli─či, sertli─či, ├žatlak kontrol├╝n├╝ ve toklu─ču iyile┼čtirdi─čini g├Âsteren lif takviyeli beton ├╝zerine ara┼čt─▒rmalar hi├ž durmad─▒.
Yukar─▒da a├ž─▒klanan ├╝├ž teknolojinin kombinasyonu, 1995 y─▒l─▒nda ├žok ince tozlardan (├žimento, kum, kuvars tozu ve silis duman─▒, iri agrega veya ├žak─▒l i├žermeyen) olu┼čan yo─čun bir par├žac─▒k kar─▒┼č─▒m─▒ olan Reaktif Beton Tozu (RPC) haline geldi. Bu yeni kar─▒┼č─▒ma ├želik lif ve ard─▒ndan s├╝per ak─▒┼čkanla┼čt─▒r─▒c─▒lar eklenerek son derece d├╝┼č├╝k su-ba─člay─▒c─▒ oranlar─▒ ile elde edilmi┼čtir.

21. y├╝zy─▒ldan itibaren, RPC terimi, d├╝nya ├žap─▒nda beton teknolojisi evriminde kullan─▒lan tarihsel terimleri koruyarak, yava┼č yava┼č UHPFRC (Ultra Y├╝ksek Performansl─▒ Elyaf Takviyeli Beton) ile de─či┼čtirildi. UHPC terimini Ultra Y├╝ksek Performansa at─▒fta bulunmak i├žin kullanmak daha yayg─▒n (ve daha basittir).